مقالات
طرح های تحقیقاتی
مجلات عضو
فهرست مقالات ( 4 ) مقاله :
نویسندگان: علی خانی جیحونی, اکبر حسن زاده
کلیدواژه ها : ديابت نوع 2 - مدل آموزشى بزنف - مراقبت از چشم - رتينوپاتي
: 6596
: 66
: 0
ایندکس شده در :

مقدمه: با توجه به کاربرد تئوريها و مدلهاى آموزش بهداشت، هدف مطالعهى حاضر بررسى تأثير برنامهى آموزشى بر اساس مدل بزنف (BASNEF) بر مراقبت از چشم در بيماران مبتلا به ديابت نوع 2 مرکز ديابت درمانگاه کاظمى شيراز بود. مواد و روشها: پژوهش حاضر يک مطالعهى نيمه تجربى و آيندهنگر است. جامعهى مورد بررسى را مبتلايان به ديابت نوع 2 با سن 65-40 سال و با سابقهى ابتلا به ديابت بالاى 5 سال تشکيل دادند. در معاينهى اوليه چشم بيماران، 68 بيمار از 215 بيمار، مبتلا به عوارض چشمى ناشى از ديابت بودند که از مطالعه حذف شدند. در نهايت، 100 نفر از بيماران واجد شرايط به طور تصادفى در دو گروه مورد و شاهد قرار گرفتند. ابزار گردآورى دادهها شامل پرسشنامهى تنظيم شده بر اساس مدل بزنف، چکليست که براى ثبت عملکرد بيماران بر اساس خود گزارشدهى، ميزان HbA1c و قند خون آنها و نيز وضعيت مشکل چشمى بر اساس گواهى چشمپزشک بود. قبل از انجام مداخلهى آموزشى، چک ليست براى ثبت آزمايش  HbA1c و قند خون و پرسشنامه و براى هر دو گروه تکميل و بيماران گروه مورد در 6 جلسه به مدت 1 ماه برنامهى آموزشى دريافت کردند. همچنين 1 و 2 ماه پس از اتمام مداخلهى آموزشى دو جلسه پيگيرى برگزار شد. بلافاصله پس از مداخله و 3 ماه بعد از مداخلهى آموزشى، هر دو گروه شاهد و مورد پرسشنامه و چک ليست مربوطه را تکميل کردند. يافتهها: يافتههاى پژوهش نشان داد که بين ميانگين نمرهى مربوط به متغيرهاى اجزاى مدل بزنف (اعتقادات، نگرش و نرمهاى انتزاعى و عوامل قادر کننده) در دو گروه مورد و شاهد در خصوص مراقبت از چشم قبل و بعد از مداخله آموزشى اختلاف معنيدارى وجود دارد. همچنين گروه مورد نسبت به گروه شاهد عملکرد بهترى در خصوص انجام رفتارهاى مراقبت از چشم، بلافاصله و 3 ماه بعد از پايان برنامهى آموزشى داشت به طورى که ميزان HbA1c (از 65/8 قبل از مداخله به 47/7، 3 ماه پس از مداخلهى آموزشى) و قند خون (از 08/207 قبل از مداخله به 2/124، 3 ماه پس از مداخلهى آموزشى) آنها نيز کاهش چشمگيرى داشت که از نظر آمارى معنيدار بوده است. نتيجهگيرى: تدوين برنامهى آموزشى بيماران ديابتى براى کنترل قندخون و بهبود رفتارهاى پيشگيريکنندهى مراقبت از چشم با استفاده از مدل بزنف بسيار سودمند و اثربخش است. ضمن اينکه در اجراى اين برنامهها کنترل، پايش و پيگيرى آموزشى توصيه ميشود.